Tường rào trình duyệt của Apple đang lung lay, và Nhật Bản có thể là người đầu tiên phá vỡ nó

Chính sách của Apple luôn yêu cầu tất cả các trình duyệt trên iPhone phải sử dụng công cụ WebKit của hãng. Tuy nhiên, quy định này đang đứng trước nguy cơ sụp đổ, và Nhật Bản có thể là quốc gia đầu tiên thực hiện điều này. Theo một báo cáo mới, Đạo luật Điện thoại thông minh mới của Nhật Bản đã đưa ra thời hạn rõ ràng cho Apple: phải ngừng hạn chế các công cụ trình duyệt của bên thứ ba trước tháng 12 năm 2025.

Chính sách WebKit độc quyền đối mặt với làn sóng phản đối toàn cầu

Hiện tại, Apple buộc các trình duyệt phổ biến như Chrome và Firefox phải chạy trên công cụ WebKit thay vì sử dụng các công cụ gốc của họ. Tuy nhiên, các quy tắc mới của Nhật Bản tuyên bố Apple không được phép:

• Áp đặt các hạn chế kỹ thuật vô lý.
• Đặt ra gánh nặng tài chính quá mức.
• Dẫn dắt người dùng tránh xa các công cụ trình duyệt thay thế.

Các quy định này được thiết kế để ngăn Apple lặp lại “sự tuân thủ độc hại” — một chiến lược mà công ty bị cáo buộc đã sử dụng ở Liên minh Châu Âu (EU) sau khi Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA) có hiệu lực.

EU cũng đang chuẩn bị hành động

Theo một báo cáo gần đây của Reuters, EU đang chuẩn bị phạt Apple vì cáo buộc vi phạm DMA, có khả năng liên quan đến việc xử lý quyền truy cập công cụ trình duyệt và thanh toán trong ứng dụng. Mặc dù Apple tuyên bố đã tuân thủ luật, nhưng các công ty như Spotify và Mozilla lại cho rằng hệ thống của Apple cố tình gây khó khăn và cản trở cạnh tranh.

Mozilla đã công khai gọi cách tiếp cận của Apple là “gánh nặng” và “không mang lại lựa chọn khả thi cho người tiêu dùng”. Trong khi đó, nhóm vận động Open Web Advocacy (OWA) cho biết các hạn chế của Apple buộc các nhà phát triển như Google và Mozilla phải phát hành các ứng dụng hoàn toàn mới nếu muốn mang trình duyệt của bên thứ ba thực sự đến với iOS, điều này làm cho lượng người dùng bị “reset về 0” và tốn gấp đôi công sức bảo trì.

Động cơ tài chính đằng sau việc khóa trình duyệt

Theo OWA, động cơ thực sự của Apple là bảo vệ sự thống trị của Safari. Ước tính, Apple kiếm được khoảng 20 tỷ USD mỗi năm từ thỏa thuận tìm kiếm với Google, phần lớn thông qua Safari. Con số này chiếm khoảng 14–16% lợi nhuận hoạt động hàng năm của Apple. Điều này có nghĩa là cứ mỗi 1% thị phần trình duyệt Safari bị sụt giảm, Apple có thể mất 200 triệu USD hàng năm.

Ý nghĩa với người dùng và những gì sắp tới

Nếu Apple tuân thủ Đạo luật Điện thoại thông minh của Nhật Bản, người dùng tại đây có thể sẽ sớm được trải nghiệm các trình duyệt thực sự như Chrome, Firefox, Brave hay Opera — chạy trên các công cụ gốc của chúng như Blink hay Gecko — thay vì chỉ là các phiên bản “đắp mặt nạ” của Safari. Điều này có thể dẫn đến hiệu suất tốt hơn, khả năng tương thích web rộng hơn và cạnh tranh thực sự trên iOS lần đầu tiên.

Ngoài Nhật Bản và EU, các cơ quan quản lý của Anh cũng đang gia tăng sức ép. Một cuộc điều tra gần đây kết luận rằng cả Apple và Google đều đang “kìm hãm” sự đổi mới trình duyệt trên di động bằng cách giới hạn quyền truy cập vào các công cụ kết xuất.

Tính đến thời điểm hiện tại, Apple vẫn chưa bình luận công khai về các quy tắc mới của Nhật Bản. Tuy nhiên, thời hạn đang đến gần. Dù Apple có mở cửa quyền truy cập trình duyệt trên iOS trên toàn cầu hay tiếp tục chống lại thay đổi theo từng khu vực, thì “bức tường WebKit” cũng đang xuất hiện những vết nứt, và một sự cạnh tranh thực sự có thể sắp đến với iPhone.